Roos, Knop, Doorn retrospectief

Wat is een Roos, Knop, Doorn retrospectief?

Roos, Knop, Doorn is een eenvoudige reflectieoefening ontleend aan design thinking. Iedereen kijkt terug op een sprint, project of week en deelt drie dingen:

• 🌹 Roos: iets dat goed ging, een hoogtepunt of een overwinning.
• 🌱 Knop: een kans, een nieuw idee of iets waar ze naar uitkijken.
• 🥀 Doorn: iets dat moeilijk was, frustrerend of in de weg stond.

Het Roos, Knop, Doorn retrospectief haalt inspiratie uit de levensfasen van een roos en biedt een unieke en reflectieve manier om vorige activiteiten, huidige projecten en toekomstige vooruitzichten te beoordelen. Het werkt omdat het in balans is. Het team viert wat goed werkte, noemt wat pijn deed en ziet wat de volgende keer kan groeien, allemaal in één sessie. Dat maakt het een goede keuze wanneer een team genoeg heeft van hetzelfde format, of wanneer je een zachte retro wilt die nog steeds tot actie leidt.

Wanneer moet je Roos, Knop, Doorn gebruiken?

Roos, Knop, Doorn werkt voor bijna elk team, maar het blinkt uit wanneer:

• Je een project of mijlpaal hebt afgerond en zowel terug- als vooruit wilt kijken.
• Je team nieuw is. De drie prompts zijn gemakkelijk te begrijpen, dus niemand hoeft het format twee keer uitgelegd te krijgen.
• De moraal gemengd is. Beginnen met rozen geeft mensen de toestemming om te vieren voordat problemen worden aangepakt.
• Retrospectieven voorspelbaar aanvoelen. Het plantenthema is een kleine verandering die de sessie verfrissend laat voelen.
• Je een snelle check-in nodig hebt. Het schaalt terug naar een ronde van 15 minuten aan het begin van een wekelijkse vergadering.

De drie kolommen

🌹 Roos: wat ging goed?

Rozen zijn de overwinningen, groot of klein. Een functie die soepel werd geïmplementeerd, een lastig gesprek dat goed verliep, of een collega die extra inspanningen leverde om te helpen. Neem hier de tijd. Teams die hun rozen overslaan, vergeten vaak wat de moeite waard is om te beschermen.

Suggestievragen:

• Waar ben je trots op van deze sprint?
• Wat was het hoogtepunt van je week?
• Wat werkte beter dan verwacht?
• Wie heeft jou geholpen, en hoe?

🌱 Knop: wat kan groeien?

Knoppen zijn kansen. Ze zijn nog niet tot bloei gekomen, maar met de juiste aandacht kunnen ze uitgroeien tot iets groots. Een knop kan een nieuw idee zijn, een experiment dat de moeite van het proberen waard is, een vaardigheid die iemand leert of aankomend werk waar het team enthousiast over is.

Suggestievragen:

• Welk idee zou je willen dat het team probeert?
• Waar kijk je naar uit in de volgende sprint?
• Waar zie je een kans die we niet benutten?
• Welke kleine verandering zou een groot verschil kunnen maken?

🥀 Doorn: wat was moeilijk?

Doorns zijn de problemen, blokkades en frustraties. Alles wat het team vertraagde of niet ging zoals je hoopte. Doorns gaan over het werk en het proces, nooit over het toewijzen van schuld aan een persoon.

Suggestievragen:

• Wat zat je in de weg in deze sprint?
• Wat was pijnlijker dan nodig was?
• Waar hebben we tijd verloren?
• Wat baarde je zorgen?

💦 Water (optioneel)

Deel complimenten uit om het harde werk en de bijdragen van het team te erkennen en te koesteren. Het toevoegen van een vierde kolom voor shout-outs is een mooie manier om de sessie af te sluiten.

Hoe voer je een Roos, Knop, Doorn retrospectief uit?

Hier is een plan van 45 tot 60 minuten voor een team van 5 tot 15.

1. Opwarmen (5 minuten). Start de sessie met een rustgevende of prikkelende afspeellijst die resoneert met het thema van groei en reflectie. Probeer wat ijsbrekermuziek en een stemmingscheck om de sfeer te voelen, of begin met een lichte vraag van onze grappige ijsbrekervragen.
2. Brainstormen (8 tot 10 minuten). Iedereen voegt zelfstandig kaarten toe aan de drie kolommen. Houd kaarten anoniem tijdens het brainstormen zodat mensen zich veilig voelen om doorns eerlijk te benoemen.
3. Delen en groeperen (10 tot 15 minuten). Open het bord en lees eerst de rozen door. Groepeer vervolgens soortgelijke knoppen en doorns zodat de thema's duidelijk worden.
4. Stemmen (5 minuten). Vraag het team om te stemmen op de knoppen en doorns die het meest belangrijk zijn.
5. Bespreken en beslissen (15 tot 20 minuten). Bespreek de items die de meeste stemmen hebben gekregen. Voor elke doorn, vraag "wat zou helpen?". Voor elke knop, vraag "wat is de kleinste stap die we kunnen nemen?".
6. Acties afspreken (5 minuten). Zet de beste ideeën om in twee of drie acties en wijs een eigenaar toe aan elke actie.

Als je klaar bent, exporteer de retro samenvatting zodat iedereen kan zien wat is afgesproken.

Voorbeelden van Roos, Knop, Doorn

Op zoek naar ideeën? Hier zijn voorbeelden voor verschillende situaties. Deel ze met je team voordat de retro begint om mensen op gang te helpen.

Voorbeelden van sprint retrospectives

• 🌹 Roos: We hebben ons sprintdoel voor het eerst in drie sprints gehaald.
• 🌹 Roos: Het nieuwe sjabloon voor pull requests versnelde de reviews aanzienlijk.
• 🌱 Knop: Samen aan complexe tickets werken kan helpen kennis over het team te verspreiden.
• 🌱 Knop: We kunnen een check-in halverwege de sprint proberen om blokkades eerder te signaleren.
• 🥀 Doorn: De staging-omgeving viel twee keer uit en blokkeerde het testen.
• 🥀 Doorn: Er werden te veel tickets toegevoegd nadat de sprint begon.

Voorbeelden van project- of lanceringsretrospectives

• 🌹 Roos: De lancering ging live op tijd en het ondersteuningsteam voelde zich goed voorbereid.
• 🌹 Roos: Ontwerp en engineering werkten vanaf dag één nauw samen.
• 🌱 Knop: Vroege feedback van klanten suggereert een functie die we niet hadden gepland.
• 🌱 Knop: De checklist voor lanceringen die we hebben gemaakt kan worden hergebruikt voor elke release.
• 🥀 Doorn: De vereisten veranderden laat, wat voor extra werk zorgde.
• 🥀 Doorn: Er was geen duidelijke eigenaar voor het communiceren van de release.

Voorbeelden van team- en werkwijze retrospectives

• 🌹 Roos: Ons nieuwe teamlid voelde zich snel thuis dankzij goede onboarding.
• 🌹 Roos: Stand-ups werden korter en meer gefocust.
• 🌱 Knop: Een gedeelde teamagenda zou het plannen van vergaderingen kunnen vergemakkelijken.
• 🌱 Knop: Enkelen van ons willen graag een lunch-en-leer sessie organiseren.
• 🥀 Doorn: Beslissingen genomen in chat raakten verloren en moesten opnieuw worden genomen.
• 🥀 Doorn: Tijdszoneverschillen maakten het moeilijk om vergadertijden te vinden.

Voorbeelden van persoonlijke check-ins

• 🌹 Roos: Ik heb eindelijk de cursus afgerond die ik maanden geleden ben begonnen.
• 🌱 Knop: Ik kijk ernaar uit om volgende maand mijn eerste workshop te leiden.
• 🥀 Doorn: Ik had moeite om na het werk af te schakelen deze week.

Wat zijn voorbeelden van knoppen (kansen)?

Knoppen zijn vaak de moeilijkste kolom om te vullen, omdat mensen beter zijn in het herkennen van wat goed of fout ging dan wat de toekomst zou kunnen brengen. Hier zijn enkele voorbeelden van kansen die teams vaak aandragen:

• Proceskansen: automatiseren van een handmatige stap, een nieuw retroformat proberen, een vergadering verkorten.
• Leermogelijkheden: een vaardigheid die iemand wil ontwikkelen, een nieuw hulpmiddel dat het ontdekken waard is, een kennisdelingssessie.
• Productkansen: een klantverzoek dat steeds terugkomt, een snel te realiseren verbetering die bij het testen werd gevonden, een functie-idee.
• Teammogelijkheden: mentoring van een nieuwe werknemer, een teamuitje, nauwer samenwerken met een ander team.
• Persoonlijke kansen: het opnemen van een nieuwe verantwoordelijkheid, een presentatie geven tijdens een bedrijfsvergadering, een project leiden.

Als de Knop-kolom leeg is, vraag dan: "Als we één vrije dag hadden in de volgende sprint, wat zouden we ermee doen?"

Tips voor een betere Roos, Knop, Doorn retro

• Begin met rozen. Beginnen met een positieve noot maakt het gemakkelijker om eerlijk over doorns te praten.
• Houd de kolommen in balans. Als elke kaart een doorn is, heeft het team misschien een format nodig dat eerst gevoelens behandelt, zoals Boos, Bedroefd, Blij.
• Verbind doorns en knoppen. Veel doorns hebben een knop die erin verscholen zit. "Staging blijft kapot gaan" kan gekoppeld worden aan "we zouden een staging-healthcheck kunnen toevoegen".
• Houd acties klein. Twee of drie acties die het team daadwerkelijk afmaakt, zijn beter dan een lange lijst waar niemand eigenaar van is.
• Controleer bij de volgende keer. Begin je volgende retro door de actiepunten van de vorige keer te bekijken, zodat knoppen echt de kans krijgen om te bloeien.

Wil je de vinger aan de pols houden van hoe het team zich tussen retro's voelt? Met Pulse Surveys kun je de teamgezondheid tussen de sessies controleren.

Omarm dit retrospectief als een kans om te reflecteren, groei te vieren, uitdagingen aan te pakken en potentieel te koesteren, zodat je team kan floreren als een goed onderhouden tuin.

Begin een Roos Knop Doorn Retro Bekijk alle retro sjablonen

---

Frequently Asked Questions

Wat is Roos, Knop, Doorn?

Roos, Knop, Doorn is een reflectieoefening uit design thinking. Mensen delen een roos (iets dat goed ging), een knop (een kans of iets waar ze naar uitkijken) en een doorn (iets dat moeilijk was). Agile teams gebruiken het als een format voor retrospectieven omdat het vieringen, problemen en ideeën in één eenvoudige sessie balanceert.

Wat betekent de knop in Roos, Knop, Doorn?

De knop is een kans. Het is iets dat nog niet gebeurd is, maar dat kan uitgroeien tot iets goeds, zoals een nieuw idee, een proces dat de moeite waard is om te proberen, een vaardigheid die iemand aan het ontwikkelen is of een aankomend werkstuk waar het team enthousiast over is.

Wat zijn voorbeelden van roos, knop en doorn?

Voor een sprint retro:

• Roos: we hebben de nieuwe onboarding flow vrijgegeven zonder fouten
• Knop: samen codereviews doen (pairen) kan kennis verspreiden en beoordelingen versnellen
• Doorn: de staging-omgeving viel twee keer uit en blokkeerde testen

Hoe lang duurt een Roos, Knop, Doorn retrospectief?

Voor een team van 5 tot 15, plan voor 45 tot 60 minuten. Een lichtere versie, waarbij elke persoon één roos, één knop en één doorn deelt, kan in 15 minuten als een check-in worden gedaan.

Is het Roos, Knop, Doorn of Roos, Doorn, Knop?

Beide volgordes worden gebruikt en de oefening blijft hetzelfde. Sommige facilitatoren geven de voorkeur aan Roos, Doorn, Knop zodat de sessie eindigt met kansen, waardoor het team uitkijkt naar de toekomst in plaats van op problemen te blijven hangen.

Wat zijn goede alternatieven voor Roos, Knop, Doorn?

Probeer deze formats als je een verandering wilt:

• WWW voor een nog eenvoudigere reflectie
• Start, Stop, Doorgaan als je duidelijke acties wilt
• 4 L's wanneer je wilt focussen op leren
• Tuinieren als je team geniet van het plantenthema